Elke leverancier van software of automatisering vertelt je dat automatiseren tijd en geld bespaart. Dat klopt vaak, maar niet altijd — en vooral niet bij elke bedrijfsgrootte. Volgens cijfers van het CBS telde Nederland eind 2025 ongeveer 1,63 miljoen mkb-bedrijven. Daarvan hadden ongeveer 1,32 miljoen maar één werkzame persoon — vaak een eenmanszaak, soms een bv met alleen een directeur-eigenaar. Nog eens circa 256.000 waren microbedrijven met twee tot tien werkzame personen. Samen zijn dat meer dan 1,5 miljoen van de 1,63 miljoen mkb-bedrijven: ruim negentig procent van het Nederlandse bedrijfsleven heeft dus minder dan tien mensen in dienst.
Dat is relevant, want automatisering verdient zich pas terug bij herhaling. Een proces dat je vijf keer per week met de hand doet, kun je rendabel automatiseren. Een proces dat je drie keer per maand doet, meestal niet — hoe aantrekkelijk de belofte ook klinkt. Bij een bedrijf van één of twee mensen is het totale volume aan herhalend werk vaak te laag om een abonnement, een koppeling of maatwerk terug te verdienen. Dat is geen reden om nooit te automatiseren, maar wel een reden om eerst te rekenen voordat je begint — en dat is precies wat de rest van dit artikel laat zien.
