Eenmanszaak omzetten naar een bv: wanneer dat loont

Zolang de winst van je eenmanszaak bescheiden is, hoef je hier niet wakker van te liggen. Het wordt interessant zodra de winst jaar na jaar groeit en een groot deel ervan in het bedrijf blijft zitten in plaats van dat je het meteen nodig hebt om van te leven.

Het verschil zit in hoe de winst belast wordt. Als eenmanszaak betaal je over je winst inkomstenbelasting in box 1, met een tarief dat oploopt tot 49,5% boven de €78.426 (KVK, belastingtarieven 2026). Je krijgt daar twee aftrekposten voor terug: de mkb-winstvrijstelling van 12,70% en de zelfstandigenaftrek. Die laatste is in een paar jaar vrijwel verdwenen: in 2025 was dat nog €2.470, in 2026 nog maar €1.200 (KVK, belastingtarieven 2026). Hoe hoger je winst, hoe minder die aftrekposten tegen het hoogste tarief in de schaal nog opwegen.

In een bv werkt het anders. De bv betaalt vennootschapsbelasting over de winst: 19% tot €200.000, 25,8% daarboven (KVK, belastingtarieven 2026). Jij als eigenaar betaalt pas belasting — in box 2, 24,5% tot €68.843 en 31% daarboven — op het moment dat je geld uit de bv naar jezelf overmaakt als dividend. Winst die in de bv blijft staan om te investeren, blijft op dat lagere vpb-tarief staan. Dat uitstel is precies waarom een bv vanaf een bepaald niveau voordeliger wordt: niet omdat het tarief per se lager is, maar omdat je zelf bepaalt wanneer je afrekent.

Je kunt een eenmanszaak op drie manieren omzetten naar een bv. Welke dat wordt, bepaal je samen met een boekhouder of fiscalist, want de fiscale gevolgen lopen behoorlijk uiteen.

Activa-passivatransactie. Je bezittingen en schulden gaan tegen de actuele marktwaarde over naar de nieuwe bv. Er is geen akte van inbreng nodig en je stemt niets vooraf af met de Belastingdienst. Het nadeel: je rekent in één keer af over de stakingswinst, wat bij een gezonde onderneming een fors bedrag kan zijn (Ondernemersplein, eenmanszaak omzetten naar een bv).

Geruisloze inbreng. De bv neemt je bedrijf over tegen de bestaande boekwaarden. Je rekent op dat moment niet af; de belastingclaim op de meerwaarde schuift door naar de bv. Hier geldt een voorwaarde die ondernemers vaak over het hoofd zien: de aandelen die je als tegenprestatie krijgt, mag je drie jaar niet verkopen. Wil je de inbreng met terugwerkende kracht per 1 januari laten lopen, dan moet de intentieverklaring vóór 1 oktober van dat jaar bij de Belastingdienst liggen, en richt de notaris de bv uiterlijk 1 april van het jaar daarna op (Ondernemersplein, eenmanszaak omzetten naar een bv).

Ruisende inbreng. Ook hier gaat de onderneming tegen marktwaarde de bv in en reken je in principe meteen af over de stakingswinst, maar je kunt terugwerkende kracht tot maximaal drie maanden krijgen, en je hoeft niet drie jaar te wachten voordat je de aandelen mag verkopen. Wil je terugwerkende kracht per 1 januari, dan moet de intentieverklaring vóór 1 april van dat jaar binnen zijn bij de Belastingdienst (Ondernemersplein, eenmanszaak omzetten naar een bv).

In alle drie de gevallen richt een notaris de bv op en regelt die ook de inschrijving in het Handelsregister en meestal in het UBO-register (KVK, van eenmanszaak naar bv of nv).

Er bestaat geen harde grens waarop een bv ineens voordeliger wordt — dat hangt af van hoeveel winst je laat staan in het bedrijf, of je een fiscaal partner hebt en wat je privé nodig hebt om van te leven. Maar de richting is met de tarieven van 2026 wel te laten zien.

Stel: een eenmanszaak maakt €150.000 winst. Na de zelfstandigenaftrek (€1.200) en de mkb-winstvrijstelling (12,70% over het restant) blijft er circa €129.900 belastbaar inkomen over. Over dat bedrag betaal je, schijf voor schijf, ongeveer €54.200 aan inkomstenbelasting in box 1 (KVK, belastingtarieven 2026) — exclusief heffingskortingen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw, die de uitkomst nog iets veranderen. Er blijft dus ruim €95.000 over, maar daarmee is ook alles belast: je kunt niets onbelast laten staan om te investeren.

Dezelfde €150.000 winst in een bv wordt eerst belast met 19% vennootschapsbelasting (tot €200.000 valt alles in die schijf), dus €28.500. Er blijft €121.500 in de bv staan. Zolang je dat bedrag niet als dividend uitkeert, stopt de belasting daar. Pas als je het uitkeert, komt daar nog eens 24,5% (tot €68.843) of 31% (daarboven) box 2-belasting bovenop. Keer je het volledige bedrag in één keer uit, dan betaal je ruim €32.000 extra aan box 2, en kom je uiteindelijk op een netto bedrag dat dicht bij de eenmanszaak-uitkomst ligt. Het voordeel ontstaat pas echt zodra je winst in de bv laat staan — om te investeren, buffer op te bouwen, of pas uit te keren in een jaar met minder andere inkomsten.

Daar komt de gebruikelijkloonregeling nog bij: als eigenaar van de bv moet je jezelf een marktconform salaris uitbetalen, dat gewoon weer in box 1 belast wordt. Dat salaris trek je dus eigenlijk los van deze vergelijking. Laat een boekhouder of fiscalist dit met jouw eigen cijfers doorrekenen — het rekenvoorbeeld hierboven is een vereenvoudigde illustratie, geen advies voor jouw situatie.

Los van de fiscale kant, kost de omzetting zelf ook geld en tijd. Een notaris rekent voor de oprichtingsakte en de akte van inbreng meestal tussen de €500 en €1.500 (KVK, van eenmanszaak naar bv of nv). Daar komt de inschrijfvergoeding bij het Handelsregister bovenop, plus de kosten voor eHerkenning, dat je vanaf dat moment nodig hebt om namens de bv aangifte te doen bij de Belastingdienst.

Na de omzetting krijg je een nieuw KVK-nummer en een nieuw btw-identificatienummer; de KVK geeft die wijziging automatisch door aan de Belastingdienst, dus daar hoef je zelf niets voor te regelen (KVK, van eenmanszaak naar bv of nv). Wat niet automatisch gaat: je moet zelf nagaan of lopende contracten, vergunningen en verzekeringen op naam van de eenmanszaak overgezet moeten worden naar de bv, en als je personeel in dienst hebt, verandert het loonheffingennummer. Vergunningen opnieuw aanvragen kan weken duren, dus begin daar op tijd mee als je een vaste overstapdatum voor ogen hebt.

Heb je gekozen voor geruisloze inbreng, onthoud dan de aandelenlock-up: je mag de aandelen die je als tegenprestatie krijgt drie jaar niet verkopen (Ondernemersplein, eenmanszaak omzetten naar een bv). Speel je met de gedachte om de bv op kortere termijn te verkopen, bijvoorbeeld bij een overname of bedrijfsopvolging, dan is ruisende inbreng of de activa-passivatransactie vaak praktischer.

Een bv is geen upgrade die voor iedereen werkt zodra de winst een beetje aantrekt. Bij een winst onder de €80.000 à €100.000 vreten de vaste kosten van een bv — een duurdere jaarrekening, een uitgebreidere boekhouding, de deponeringsplicht bij de KVK, en vaak een duurdere accountant — het fiscale voordeel vaak helemaal op. Bij een eenmanszaak heb je die verplichtingen niet.

Er zit ook een praktisch nadeel aan: zodra je in een bv zit, ben je verplicht om jezelf een gebruikelijk loon te betalen dat in box 1 belast wordt, ook in een jaar waarin de zaken tegenzitten. Als eenmanszaak kun je in een slecht jaar simpelweg minder winst — en dus minder belasting — hebben; in een bv loop je het risico dat je toch een minimumsalaris aan jezelf moet uitkeren terwijl de kas leeg is.

Heb je een wisselende of onvoorspelbare winst, bijvoorbeeld omdat je afhankelijk bent van een paar grote projecten per jaar, dan is een eenmanszaak vaak eenvoudiger: je betaalt belasting over wat er daadwerkelijk is verdiend, zonder de verplichtingen die bij een rechtspersoon horen. Overweeg de overstap pas als de winst al een paar jaar structureel hoog genoeg is, niet op basis van één goed jaar.

En een laatste nuchtere check: de omzetting is niet zomaar terug te draaien. Wil je later weer terug naar een eenmanszaak, dan moet de bv eerst ontbonden worden via een eigen KVK-formulier en moet je de eenmanszaak opnieuw inschrijven, met een nieuw KVK-nummer en btw-id tot gevolg (KVK, van bv naar eenmanszaak). Wacht dus niet tot het laatste moment, maar neem ook niet voortijdig een besluit dat je niet zomaar terugdraait.