← Alle artikelen

De WHOA: hoe je als ondernemer schulden herstructureert zonder faillissement

Oarized · 22 november 2026

Wat is de WHOA, en voor wie is die bedoeld?

De Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) is sinds 1 januari 2021 onderdeel van de Faillissementswet, aldus Rechtspraak.nl. De wet is bedoeld voor ondernemingen met op zichzelf gezonde bedrijfsactiviteiten die onder een zware schuldenlast dreigen te bezwijken. Zonder ingreep volgt een faillissement; met de WHOA kun je in plaats daarvan een akkoord sluiten met je schuldeisers.

De kern: je biedt schuldeisers een voorstel aan. Volgens KVK kan dat gaan om een deel van de schuld betalen, een deel kwijtschelden, een deel later betalen, of — bij een rechtspersoon — schuld omzetten in aandelen. Je hoeft niet met alle schuldeisers afspraken te maken: je verdeelt ze in klassen op basis van hun rechten en rangorde (denk aan de Belastingdienst, de bank en leveranciers) en biedt je akkoord aan één of meerdere klassen aan. Schuldeisers die je niet benadert, houden recht op volledige betaling.

Stemt binnen een klasse minimaal tweederde van het totale vorderingsbedrag voor, dan kan de rechter het akkoord homologeren. Daarmee geldt het akkoord ook voor de schuldeisers in die klasse die tegenstemden of niet stemden — een dwangakkoord. Bedrijven in elke rechtsvorm hebben toegang tot de WHOA, van eenmanszaak tot bv, al meldt KVK dat de advieskosten voor kleinere zelfstandigen een drempel kunnen zijn.

De WHOA kun je gebruiken als je structurele betalingsproblemen hebt en een faillissement dreigt — én als je een concreet en onderbouwd akkoord kunt aanbieden waarbij schuldeisers niet slechter af zijn dan bij een faillissement. De rechter toetst dat bij de beoordeling van het homologatieverzoek.

Reorganisatieakkoord of liquidatieakkoord

Binnen de WHOA kies je tussen twee soorten akkoorden. Welke bij jouw bedrijf past, hangt af van de vraag of er nog een toekomst is om voor te vechten.

  • Reorganisatieakkoord: is je bedrijf in de kern levensvatbaar, dan saneer je de schulden en ga je door met ondernemen. Je blijft tijdens het traject zelf bevoegd om de zaak te leiden; er komt geen curator.
  • Liquidatieakkoord: is doorgaan niet haalbaar, dan rond je het bedrijf gecontroleerd af. Dit werkt als alternatief voor een faillissement, en levert schuldeisers volgens KVK vaak meer op dan een faillissement zou doen.

De wet stelt daarbij een aantal harde grenzen. Schuldeisers die kleine mkb-ondernemers zijn (tot 50 medewerkers) moeten van jou minimaal 20% van hun vordering terugkrijgen. Lopende overeenkomsten, zoals een huurcontract, kun je onder voorwaarden aanpassen of beëindigen, maar alleen als de rechter daarmee instemt. Arbeidsvoorwaarden mag je via de WHOA niet veranderen, en onbetaalde pensioenpremies vallen buiten het akkoord.

Wordt een akkoord uiteindelijk niet gehomologeerd, dan kun je drie jaar lang geen nieuw WHOA-verzoek indienen voor dezelfde schuldenpositie. Dat maakt de keuze voor een reorganisatie- of liquidatieakkoord, en de onderbouwing daarachter, iets om in één keer goed te doen — niet iets om op gevoel te kiezen en bij te sturen als het niet werkt.

Zo doorloop je het WHOA-traject

Een WHOA-traject volgt vaste wettelijke stappen. Volgens het stappenplan van KVK ziet dat er, bij een traject dat tot een goedgekeurd akkoord leidt, zo uit:

  • Startverklaring deponeren bij de rechtbank: kosteloos, en dit mag je zelf doen. Je geeft aan of je een openbare of besloten procedure wilt, en kunt meteen een afkoelingsperiode aanvragen.
  • Conceptakkoord opstellen en met schuldeisers overleggen. KVK schat deze stap op minimaal 2 dagen tot maximaal 8 maanden, afhankelijk van hoeveel schuldeisers en hoe complex de schuldpositie is.
  • Akkoord voorleggen: schuldeisers en aandeelhouders moeten het akkoord uiterlijk 8 dagen voor de stemming kunnen bestuderen.
  • Stemming organiseren (circa 8 dagen): iedere klasse stemt apart, met alleen 'ja' of 'nee' als optie.
  • Verslag van de stemming delen, binnen 7 dagen na de stemming. Stemmen alle schuldeisers voor, dan is homologatie niet eens nodig en is het traject daarmee afgerond.
  • Homologatieverzoek indienen bij de rechtbank, via een advocaat, als niet iedereen akkoord ging. Daarvoor betaal je griffiegeld.
  • Bezwaarperiode en zitting: de zitting vindt 8 tot 14 dagen na indiening van het verzoek plaats. Schuldeisers kunnen tot die dag schriftelijk bezwaar maken.
  • Uitspraak: de rechter beslist meestal binnen 5 werkdagen na de zitting. Tegen de uitspraak is geen hoger beroep mogelijk.

Vraagt je advocaat een afkoelingsperiode aan, dan geldt die voor maximaal 4 maanden, met een mogelijke verlenging van nog eens 4 maanden. In die periode kunnen schuldeisers geen individuele acties ondernemen — ook een faillissementsaanvraag niet, zo meldt Rechtspraak.nl.

Wat de WHOA niet oplost

De WHOA saneert de schulden van je bedrijf, maar een paar dingen regelt de wet nadrukkelijk niet.

Heb je als directeur-grootaandeelhouder privé meegetekend voor een schuld van je bv, bijvoorbeeld bij een lening van de bank? Dan heft een WHOA-akkoord die persoonlijke verplichting niet op. Een schuldeiser kan na het akkoord alsnog bij jou privé aankloppen voor het deel dat niet is terugbetaald. Dat maakt de WHOA iets anders dan een schone lei voor de ondernemer zelf — het saneert het bedrijf, niet per se jouw privévermogen.

Daarnaast mag je via de WHOA geen arbeidsvoorwaarden van je personeel veranderen, en onbetaalde pensioenpremies vallen buiten het akkoord. Dat betekent dat een reorganisatie van de schulden geen opening biedt om ook meteen lonen, contracturen of pensioenafspraken aan te passen; dat loopt via het arbeidsrecht, niet via de Faillissementswet.

Ook de uitkomst zelf is geen zekerheid. Een akkoord kan worden afgewezen, bijvoorbeeld als de rechter vindt dat schuldeisers er met het voorstel slechter uitkomen dan bij een faillissement, of als de klassenindeling of stemming niet klopte. Wordt het akkoord niet gehomologeerd, dan kun je drie jaar lang geen nieuw WHOA-verzoek indienen voor dezelfde schuldenpositie — een reden om het conceptakkoord grondig voor te bereiden voordat je de procedure start, in plaats van een eerste poging te zien als vrijblijvende test.

Is de WHOA iets voor jouw bedrijf?

De WHOA is geen snelle of gratis uitweg. Je hebt een advocaat nodig om het homologatieverzoek in te dienen en om een afkoelingsperiode aan te vragen, en je betaalt griffiegeld aan de rechtbank. Vaak komt daar een financieel adviseur of accountant bij om de schuldpositie en de haalbaarheid van het akkoord te onderbouwen, en eventueel een door de rechtbank aangewezen herstructureringsdeskundige om het conceptakkoord voor te bereiden. KVK noemt deze advieskosten expliciet als een belemmering voor kleinere zelfstandigen.

Daar komt bij dat de WHOA vooral werkt voor een bedrijf dat in de kern gezond is, maar klem zit door de schuldenlast. Is er geen reëel verdienmodel meer, dan is een onderbouwd akkoord — waarin je aantoont dat schuldeisers beter af zijn dan bij een faillissement — moeilijk te maken. In dat geval ligt een gecontroleerde afbouw of een faillissement eerder voor de hand dan een WHOA-traject.

Zit je nog niet zo diep in de problemen dat een faillissement dreigt, dan is het de moeite waard om eerst het minnelijke traject te proberen: afspraken maken met schuldeisers zonder rechter, zonder klassenindeling en zonder griffiegeld. Lukt dat niet, of werkt één schuldeiser structureel dwars terwijl de rest akkoord is, dan is de WHOA er juist voor gemaakt. Twijfel je of jouw situatie zich daarvoor leent? Het gratis adviesteam van KVK en je eigen boekhouder of accountant zijn een logisch eerste aanspreekpunt, ruim voordat je een advocaat inschakelt.