← Alle artikelen

Wat gebeurt er met je bedrijf als je overlijdt?

Oarized · 15 november 2026

Wat er automatisch gebeurt, en wat niet

Een deel van het proces loopt vanzelf. De gemeente verwerkt het overlijden in de Basisregistratie Personen, en KVK krijgt daar automatisch bericht van. Nabestaanden hoeven dus niet zelf naar het Handelsregister te stappen om het overlijden te melden - dat gebeurt via de gemeente.

Wat niet vanzelf gaat, is de afhandeling van de onderneming zelf. KVK heeft daarvoor een Nabestaandendesk, die binnen acht weken na het overlijden een brief stuurt. Een medewerker bespreekt dan met de nabestaanden wat er met het bedrijf gaat gebeuren, en je krijgt zoveel mogelijk dezelfde contactpersoon, zodat je niet telkens opnieuw moet uitleggen wat er is gebeurd. Wachten op die brief is niet verplicht: je kunt ook zelf contact opnemen via nabestaandendesk@kvk.nl of telefonisch via 088 585 15 85.

Je hoeft op dat moment nog geen besluit te nemen over voortzetten, verkopen of stoppen. KVK biedt daarvoor een digitale regelhulp aan, die op basis van een aantal vragen in kaart brengt wat er wanneer geregeld moet worden. Daarnaast is het raadzaam om een accountant, boekhouder of notaris te betrekken, juist omdat de keuzes die binnen de eerste maanden gemaakt worden - zoals wel of niet voortzetten - gevolgen hebben voor de belastingaanslag die later volgt.

Waarom de rechtsvorm bepaalt wat er gebeurt

Wat er met de schulden en het personeel van de onderneming gebeurt, hangt sterk af van de rechtsvorm. Bij een eenmanszaak is er geen scheiding tussen de ondernemer en het bedrijf: de onderneming maakt gewoon deel uit van de erfenis. Dat betekent dat erfgenamen persoonlijk aansprakelijk kunnen worden voor de schulden van de onderneming, zoals Ondernemersplein beschrijft. Bij een bv is dat anders: omdat de bv een eigen rechtspersoon is, zijn erfgenamen in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de onderneming.

Voor personeel geldt bij een eenmanszaak een belangrijke beperking: werknemers moeten in principe worden overgenomen op ongewijzigde arbeidsvoorwaarden, en ze mogen niet worden ontslagen alleen omdat de ondernemer is overleden. De overdracht van de loonheffingen moet dan bij de Belastingdienst gemeld worden met een apart formulier.

Het verschil werkt ook door in de contracten die de onderneming is aangegaan. Bij een bv lopen lopende contracten gewoon door, omdat de rechtspersoon zelf de contractpartij blijft en niet de overleden bestuurder. Bij een eenmanszaak, vof of maatschap ligt dat genuanceerder, en is dat precies waar de volgende stap om gaat.

Wat erfgenamen zelf moeten regelen

Toegang tot de zakelijke bankrekening krijg je niet automatisch. Om bij het geld van de onderneming te kunnen, hebben erfgenamen een verklaring van erfrecht nodig, opgesteld door een notaris, waarmee de bank kan vaststellen wie bevoegd is om namens de erfenis te handelen.

Daarna volgt het doorlopen van alle lopende contracten: huur, leveranciers, klanten, verzekeringen, abonnementen en eventuele leasecontracten voor voertuigen. Bij een eenmanszaak beslissen erfgenamen zelf, per contract, of ze dat voortzetten of beëindigen. Bij een vof, maatschap of vergelijkbare samenwerking ligt dat lastiger: overdracht van het aandeel van de overleden vennoot aan degene die het bedrijf voortzet, vereist meestal instemming van de andere partij in het contract. Het is dus niet vanzelfsprekend dat een leverancier of klant automatisch doorgaat met de voortzettende vennoot.

Een stap die vaak wordt overgeslagen: wie als erfgenaam meer dan 25% belang krijgt in een bv, vof, cv of maatschap, moet zich melden in het UBO-register. Dat register houdt bij wie de uiteindelijke belanghebbenden van een onderneming zijn, en een wijziging door vererving valt daar net zo goed onder als een wijziging door verkoop.

Belasting en de termijnen die erbij horen

De fiscale afwikkeling krijgt vanzelf een datum: binnen vier maanden na het overlijden ontvangen de erfgenamen een brief van de Belastingdienst waarin staat hoe en wanneer de aangifte erfbelasting moet worden gedaan. Diezelfde brief legt uit hoe de laatste inkomstenbelastingaangifte van de overledene - de zogeheten F-aangifte - moet worden ingediend.

Was de onderneming btw-plichtig, dan stopt die verplichting niet automatisch bij overlijden: zodra de Belastingdienst daartoe uitnodigt, moet de btw-aangifte gewoon doorlopen, ook al is de ondernemer er niet meer.

Voor de erfbelasting over het bedrijfsvermogen zelf bestaat de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR), die de erfbelasting kan verminderen of helemaal wegnemen, met eventueel uitstel van betaling. Daar hangt wel een voorwaarde aan: voor bedrijven die na 1 januari 2025 zijn verkregen, moeten de erfgenamen de onderneming in beginsel minimaal drie jaar voortzetten. Stoppen ze eerder, dan kan de Belastingdienst de eerder toegekende vrijstelling alsnog terugvorderen. Dat maakt de beslissing om een bedrijf tijdelijk voort te zetten - bijvoorbeeld om het rustig te verkopen - fiscaal een stuk minder vrijblijvend dan die op het eerste gezicht lijkt.

Wat je vooraf kunt regelen, en voor wie dat zin heeft

Veel van het hierboven beschreven proces is onvermijdelijk, wat je ook vooraf regelt: de KVK-melding, de verklaring van erfrecht en de belastingbrieven komen er sowieso. Waar je wel verschil mee maakt, is de periode vlak na het overlijden, voordat de Nabestaandendesk en de Belastingdienst in beeld zijn.

Dat geldt vooral voor een bv met één bestuurder die ook enig aandeelhouder is. Bij een vof of maatschap met meerdere vennoten kan een van de anderen vaak meteen doorwerken, maar bij een eenpersoons-bv ontstaat er een gat: er is niemand meer die namens de bv mag handelen totdat de erfenis is afgewikkeld, terwijl rekeningen, salarissen en lopende klussen gewoon doorlopen. Hoe dat gat wordt opgevangen - via de statuten van de bv, via een testament dat een afwikkelingsbewindvoerder aanwijst, of via een andere notariële regeling - is maatwerk per situatie, en dat is precies het moment om dat met een notaris te bespreken voordat het nodig is, niet erna.

Voor een eenmanszaak met een paar vaste klanten en leveranciers speelt dat probleem veel minder: de erfgenamen kunnen de zaak meestal rechtstreeks met de bank en de Nabestaandendesk afhandelen, zonder dat er eerst een bestuursvacuüm opgelost moet worden.