Eigenrisicodrager worden voor de WGA: wat het inhoudt en wanneer het loont

Elke werkgever is standaard publiek verzekerd voor de WGA, het onderdeel van de WIA voor werknemers die na twee jaar ziekte nog deels kunnen werken maar niet volledig herstellen. Voor dat risico betaal je via de loonheffingen een gedifferentieerde WGA-premie aan de Belastingdienst, die wordt afgedragen aan UWV. UWV betaalt daaruit de uitkeringen en regelt de re-integratie.

Je kunt ook kiezen om dat risico niet meer bij UWV te verzekeren, maar zelf te dragen: eigenrisicodragerschap (ERD) voor de WGA. Volgens UWV betaal je dan geen gedifferentieerde WGA-premie meer, maar blijft de basispremie WAO/WIA wel verschuldigd. In de praktijk nemen de meeste werkgevers die ervoor kiezen het risico niet volledig zelf op de balans, maar verzekeren ze het alsnog bij een private verzekeraar. Je ruilt dan de publieke premie voor een private premie, meestal in de hoop dat die lager uitvalt omdat je zelf grip hebt op verzuimbeleid en re-integratie.

Belangrijk: eigenrisicodragerschap voor de WGA staat los van een vergelijkbare keuze voor de Ziektewet. Je kunt voor WGA, Ziektewet, of beide kiezen; het zijn twee aparte aanvragen met eigen voorwaarden.

Heb je meerdere vestigingen of een holding met meerdere bv's? Dan geldt de keuze voor de hele onderneming, niet per vestiging of bv afzonderlijk.

Eigenrisicodragerschap loont in de kern wanneer je eigen verzuim- en arbeidsongeschiktheidsrisico structureel lager is dan het landelijke gemiddelde waarop de publieke premie is gebaseerd. De gedifferentieerde WGA-premie die UWV via de Belastingdienst int, is namelijk mede gebaseerd op de schadelast van je sector en van je eigen bedrijf in het verleden. Heb je een gezond personeelsbestand, weinig langdurig verzuim en een actief re-integratiebeleid, dan betaal je bij UWV in zekere zin mee aan bedrijven met een hoger risico.

UWV meldt dat de gemiddelde WGA-premie in 2026 harder stijgt dan in de jaren daarvoor, onder meer door een toename van het aantal mensen met langdurige coronaklachten en psychische aandoeningen dat een WGA-uitkering krijgt. Die stijging werkt door in de publieke premie voor alle werkgevers binnen een sector, ook voor bedrijven die zelf weinig verzuim hebben. Dat maakt de overstap voor sommige bedrijven aantrekkelijker, juist omdat je dan afrekent op je eigen cijfers in plaats van op het sectorgemiddelde.

Of het voor jouw bedrijf loont, hangt af van een rekensom die je vooraf laat maken: wat betaal je nu aan gedifferentieerde premie, en wat biedt een verzekeraar als je eigenrisicodrager wordt? Vraag die vergelijking op bij je verzekeraar of tussenpersoon voordat je een aanvraag indient, niet achteraf.

Een lagere premie op papier is pas een besparing als je ook de verplichtingen kunt dragen die erbij horen.

De aanvraag loopt niet via UWV, maar via de Belastingdienst, en kent vaste instapmomenten. Volgens UWV kun je eigenrisicodrager worden per 1 juli, als je dat uiterlijk 31 maart aanvraagt, of per 1 januari, als je dat uiterlijk 1 oktober aanvraagt. Mis je die datum, dan moet je wachten tot het volgende instapmoment.

Voordat je de aanvraag indient, moet een aantal zaken geregeld zijn:

• Een overzicht van je verzuim- en arbeidsongeschiktheidslasten, inclusief de zogeheten indicatielasten die je bij UWV opvraagt. Een verzekeraar heeft dit nodig om een offerte te maken.
• Advies van de ondernemingsraad, aangevraagd vóórdat je overstapt.
• Een garantieverklaring van een erkende bank of verzekeraar, opgesteld volgens het model dat de Belastingdienst voorschrijft. Daarmee garandeert de bank of verzekeraar dat jij als werkgever je verplichtingen aan (ex-)werknemers kunt blijven nakomen.

Het aanvraagformulier voor het aanvragen of beëindigen van eigenrisicodragerschap WGA staat op de site van de Belastingdienst. De Belastingdienst beoordeelt de aanvraag en laat zowel jou als UWV weten of die is goedgekeurd. Ben je het niet eens met de beslissing, dan kun je bezwaar maken bij de Belastingdienst.

Zorg dat de garantieverklaring op tijd vernieuwd wordt als je van verzekeraar wisselt: zonder geldige verklaring vervalt het eigenrisicodragerschap automatisch.

Eigenrisicodragerschap is geen keuze die je één keer maakt en daarna kunt vergeten. Zodra je overstapt, neem je een pakket verplichtingen over dat normaal bij UWV ligt. Volgens UWV moet je als eigenrisicodrager:

• de WGA-uitkering van (ex-)werknemers zelf betalen;
• de re-integratie betalen én begeleiden, inclusief hulp bij het vinden van ander werk;
• toezien op de verplichtingen van de werknemer, zoals meewerken aan re-integratie;
• een onafhankelijke bezwaar-, beroeps- en klachtenprocedure inrichten (dit mag je uitbesteden, bijvoorbeeld aan je verzekeraar);
• wijzigingen in de situatie van de (ex-)werknemer en in je bedrijfsvorm doorgeven aan UWV.

Deze verantwoordelijkheid loopt tien jaar door, ook voor mensen die niet meer bij je in dienst zijn. Raakt een ex-werknemer na vertrek alsnog arbeidsongeschikt genoeg om in de WGA terecht te komen, dan kun je daar als voormalig werkgever nog steeds voor aan de lat staan.

Stop je op een gegeven moment weer met eigenrisicodragerschap, dan ben je niet meteen van alle verplichtingen af: voor werknemers die op dat moment al ziek zijn of al een WGA-uitkering ontvangen, blijf je verantwoordelijk. Alleen nieuwe gevallen gaan dan weer naar UWV. Dat maakt teruggaan minder eenvoudig dan de keuze om te starten.

Eigenrisicodragerschap is niet voor elk bedrijf een goed idee, en dat mag ook gezegd worden. De publieke verzekering bij UWV bestaat juist om risico te spreiden over alle werkgevers in een sector. Stap je daaruit, dan verdwijnt die spreiding voor jouw bedrijf: één langdurig zieke werknemer die in de WGA terechtkomt, kan dan jarenlang een vaste kostenpost zijn, zonder dat andere werkgevers meebetalen.

Voor kleinere bedrijven met weinig personeel is dat risico moeilijker te dragen, juist omdat één geval relatief zwaar weegt op de totale loonsom. Een verzekeraar kan dat risico wel overnemen, maar dan betaal je daarvoor een premie die het voordeel van de lagere eigen schadelast weer kan tenietdoen. Vraag dus altijd eerst een concrete offerte op en vergelijk die met wat je nu aan gedifferentieerde premie betaalt, in plaats van over te stappen op onderbuikgevoel.

Ook de administratieve kant speelt mee. Je moet zelf een bezwaar- en klachtenprocedure inrichten, een ondernemingsraad om advies vragen, en langjarig dossiers bijhouden van mensen die soms al jaren niet meer bij je werken. Heb je geen HR-capaciteit of verzekeraar die dit voor je overneemt, dan kan die last zwaarder wegen dan de premie die je ermee bespaart.

Twijfel je? Vraag eerst een vrijblijvende berekening op bij een verzekeraar of adviseur voordat je de aanvraag bij de Belastingdienst indient. Die stap kost niets, een overhaaste overstap kan dat wel.