← Alle artikelen

Diensten verkopen aan het buitenland: wanneer verleg je de btw?

Oarized · 18 november 2026

De hoofdregel: je dienst is belast waar je klant zit

Werk je als bedrijf voor een klant in een ander land, dan is de eerste vraag niet welk btw-tarief je rekent, maar in welk land de dienst eigenlijk belast is. Voor diensten tussen bedrijven (B2B) is dat volgens Ondernemersplein, het gezamenlijke overheidsloket van onder meer de Belastingdienst en KVK, meestal het land van de afnemer: "Diensten aan ondernemers worden meestal belast in het land van de afnemer." Werk je dus voor een bouwbedrijf in Antwerpen of een marketingbureau in Berlijn, dan is je dienst in beginsel belast in België of Duitsland — niet in Nederland.

Dat is meteen de reden waarom je bij een factuur aan een buitenlands bedrijf vaak geen Nederlandse btw rekent: niet omdat het "vrijgesteld" is, maar omdat Nederland niet het land is waar de btw hoort. De afnemer berekent en betaalt de btw zelf, in zijn eigen land en tegen zijn eigen tarief. Dit heet verleggen: je verlegt de btw-plicht naar je klant.

Bij klanten die geen ondernemer zijn — particulieren, of organisaties zonder btw-identificatienummer — geldt een andere hoofdregel: dan is de dienst meestal belast in het land waar jij als leverancier gevestigd bent, en reken je gewoon je eigen Nederlandse btw-tarief. Het onderscheid B2B of B2C bepaalt dus alles, en dat onderscheid hangt af van één concreet gegeven: heeft je klant een geldig btw-identificatienummer of niet.

Op deze hoofdregel bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor bepaalde diensten rond vastgoed of voor diensten die ergens anders feitelijk worden uitgevoerd. Twijfel je of je situatie onder de hoofdregel valt, dan verwijst de Belastingdienst naar een eigen hulpmiddel: "Ik lever diensten in, of neem diensten af uit het buitenland – hoe zit het met de btw?", te vinden via belastingdienst.nl.

Btw verleggen: wat er op de factuur moet staan

Verlegging is geen kwestie van gewoon geen btw-regel op de factuur zetten. Er horen twee dingen expliciet op te staan. Ondernemersplein formuleert het zo: "Bij btw verleggen naar een afnemer in een ander EU-land zet u geen btw op uw factuur. In plaats daarvan schrijft u 'btw verlegd'. Ook zet u het btw-identificatienummer van de afnemer op de factuur."

Dat btw-identificatienummer is niet optioneel. Je mag de btw alleen verleggen als je klant een geldig btw-nummer heeft — en "geldig" betekent dat je het hebt gecontroleerd, niet dat de klant het je heeft doorgemaild. Dat controleren kan gratis via het VIES-systeem van de Europese Commissie, waarin je het nummer van elk EU-land kunt opzoeken.

Waarom die controle zo belangrijk is: als het btw-nummer niet klopt of niet (meer) geldig is, mag je niet verleggen. Reken je dan toch zonder btw, dan loop je het risico dat de Belastingdienst bij een controle alsnog Nederlandse btw van je navordert — met een naheffingsaanslag als gevolg, terwijl je die btw inmiddels niet meer bij je klant kunt terughalen. Bewaar daarom niet alleen de uitkomst van de VIES-check, maar ook een schermafbeelding of export met datum, zodat je kunt aantonen dat het nummer op het moment van factureren geldig was.

Eén factuurregel, "btw verlegd", en één gegeven, het btw-nummer van je klant: dat is wat er feitelijk verandert aan een factuur die je anders op dezelfde manier zou opstellen als voor een Nederlandse klant.

Opgaaf ICP: de aparte aangifte die erbij komt

Verlegde btw op een factuur aan een EU-ondernemer brengt een tweede verplichting met zich mee die geregeld wordt vergeten: de opgaaf ICP, voor intracommunautaire prestaties. Dit is een aparte aangifte, los van je reguliere btw-aangifte, waarin je per EU-land en per klant doorgeeft hoeveel je aan verlegde diensten (en goederen) hebt geleverd.

Ondernemersplein omschrijft de voorwaarde zo: "U moet meestal een opgaaf ICP doen als de dienst aan een EU-afnemer met btw-nummer is geleverd en in het land van de afnemer belast is." Lever je dus een dienst aan een Belgische ondernemer en verleg je de btw naar hem, dan verwerk je dat bedrag niet alleen in je btw-aangifte, maar geef je het ook apart op in de opgaaf ICP.

Deze opgave dient voor iets anders dan de Belastingdienst: zij geeft de belastingdienst van het land van je klant de mogelijkheid om te controleren of die klant de verlegde btw ook daadwerkelijk zelf heeft aangegeven. Het is in feite een koppeling tussen twee nationale belastingdiensten. Vergeet je de opgaaf ICP, dan loop je niet meteen een boete op zodra je het een keer mist, maar bij structureel verzuim kan de Belastingdienst wel degelijk handhaven, en ontstaat er bovendien een mismatch die bij een controle vragen oproept.

Voor klanten buiten de EU geldt deze verplichting niet: de opgaaf ICP is uitsluitend bedoeld voor transacties binnen de Europese Unie.

Klanten buiten de EU en particuliere klanten

Werk je voor een bedrijf buiten de EU — een klant in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten of Zwitserland — dan geldt een vergelijkbaar principe als bij EU-ondernemers: de dienst is meestal belast in het land van je klant, maar de opgaaf ICP en de Europese verleggingsregeling zijn niet van toepassing, omdat die specifiek voor het EU-systeem zijn gemaakt. Ondernemersplein adviseert dan ook: "Vraag bij de belastingdienst van dat land na of u daar aangifte moet doen." In de praktijk betekent dit dat je geen Nederlandse btw op de factuur zet en de dienst niet in je Nederlandse btw-aangifte verwerkt, maar dat je zelf moet uitzoeken wat het andere land van je verwacht — dat verschilt per land en wordt nergens door de Nederlandse Belastingdienst voor je geregeld.

Bij particuliere klanten in het buitenland ligt het net andersom. De hoofdregel is dat jouw diensten aan consumenten belast zijn in het land waar jij gevestigd bent, dus reken je gewoon je Nederlandse btw-tarief, ook als die particulier in Spanje of Portugal woont. Lever je structureel bepaalde diensten (zoals digitale diensten) aan consumenten in meerdere EU-landen, dan kan er een uitzondering gelden waarbij je toch in het land van de consument moet afrekenen; daarvoor bestaat de One Stop Shop-regeling, waarmee je die buitenlandse btw via één kwartaalaangifte in Nederland afhandelt zonder in elk land apart een btw-nummer te moeten aanvragen.

Denk niet dat "buitenlandse klant" automatisch "geen Nederlandse btw" betekent: bij particulieren is vaak het omgekeerde waar.

Waar het in de praktijk misgaat

De meeste fouten met btw-verlegging bij diensten komen niet voort uit onwil, maar uit aannames die net niet kloppen. Vier daarvan komen steeds terug.

  • Verleggen naar een particulier. Soms wordt btw verlegd naar een klant die zich als "zzp'er" presenteert maar geen geldig btw-nummer heeft, bijvoorbeeld een freelancer die in zijn eigen land onder een vrijstelling valt. Zonder geldig nummer is verleggen niet toegestaan, ook niet als de klant zakelijk klinkt.
  • Het btw-nummer niet checken, of maar één keer bij de start van de relatie. Een btw-nummer kan tussentijds ongeldig worden, bijvoorbeeld bij een faillissement of bedrijfsbeëindiging. Voor terugkerende klanten is het verstandig om de VIES-check periodiek te herhalen, niet alleen bij de eerste factuur.
  • De opgaaf ICP vergeten naast de btw-aangifte. Omdat het een losse aangifte is, met een andere indieningstermijn, raakt deze stap er makkelijk tussendoor. Een vaste plek in je facturatieproces — bijvoorbeeld een vast moment per kwartaal waarop je alle verlegde facturen naloopt — voorkomt dat dit structureel misgaat.
  • De hoofdregel toepassen op een uitzondering. Diensten rond onroerend goed, toegang tot evenementen of bepaalde vervoersdiensten volgen niet de hoofdregel "belast bij de afnemer", maar een eigen regel. Bij twijfel is het raadplegen van het officiële hulpmiddel van de Belastingdienst, of het navragen bij een boekhouder, goedkoper dan achteraf een naheffing.