Intrastat-aangifte: wanneer ben je verplicht bij handel binnen de EU?

Verkoop of koop je goederen bij bedrijven in andere EU-landen, dan kan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) je verplichten om daar maandelijks apart cijfers over aan te leveren. Die opgave heet officieel de Statistiekopgave Internationale Handel in Goederen, maar wordt meestal Intrastat genoemd.

Intrastat is geen belastingaangifte. Je btw-aangifte en de bijbehorende ICP-opgave (intracommunautaire prestaties) gaan naar de Belastingdienst en bepalen wat je aan omzetbelasting betaalt. De Intrastat-opgave gaat naar het CBS en heeft geen fiscaal gevolg. Het CBS gebruikt de cijfers voor economische statistieken, zoals het bruto binnenlands product en de Nederlandse concurrentiepositie.

Het onderscheid zit ook in de goederenstroom. Voor handel binnen de EU ("intrahandel") krijg je meestal een opgaveplicht, omdat er voor dat deel van je handel geen douaneaangifte bestaat die het CBS kan gebruiken. Voor handel met landen buiten de EU ("extrahandel") haalt het CBS de cijfers meestal rechtstreeks uit de douaneaangifte, dus daarvoor krijg je zelden een aparte opgaveplicht. Alleen bij bepaalde vereenvoudigde douaneregelingen met de Douane kan dat anders zijn, omdat er dan gegevens in de douaneaangifte ontbreken die het CBS nodig heeft.

Als u opgaveplichtig bent, krijgt u daarvoor altijd een brief van het CBS.

Zoek je online naar een drempelbedrag voor Intrastat, dan vind je cijfers die elkaar tegenspreken. Dat komt omdat Nederland geen vast drempelbedrag meer hanteert waarmee je zelf kunt uitrekenen of je opgaveplichtig bent.

Het CBS selecteert bedrijven op basis van hun intra-EU invoer- en uitvoergegevens, afgeleid uit btw- en ICP-aangiften bij de Belastingdienst. Wie behoort tot de grootste 95% van de Nederlandse internationale handelaren, krijgt een opgaveplicht. Dat percentage ligt vast in de Europese verordening voor bedrijfsstatistieken (Verordening 2019/2152): het CBS moet minimaal 95% van de handelswaarde direct kunnen waarnemen.

Je vraagt die plicht dus niet aan en je meldt je er niet zelf voor aan. Je ontvangt een brief van het CBS in de eerste maand waarvoor de plicht geldt, met inloggegevens voor de webapplicatie IDEP+. Daar zie je ook voor welke stroom — invoer, uitvoer, of beide — je moet rapporteren.

De plicht hangt aan je btw-nummer. Heb je meerdere bedrijfsonderdelen die onder één btw-nummer aangifte omzetbelasting doen, dan moet je hun handel optellen en gezamenlijk rapporteren onder dat nummer.

Denk je dat je onterecht bent aangewezen, bijvoorbeeld omdat je geen goederenhandel binnen de EU hebt, dan kun je dat doorgeven via een contactformulier op de website van het CBS. Het CBS streeft ernaar zo'n melding binnen 5 werkdagen af te handelen en laat je weten wat de uitkomst is.

De opgave over een maand kan worden ingediend vanaf de derde donderdag na afloop van die maand en moet uiterlijk op de 10e werkdag van de volgende maand binnen zijn. Het CBS illustreert dit zelf met januari 2025: die opgave moest uiterlijk op 14 februari zijn ingediend.

Lever je niet op tijd, niet volledig of niet correct aan, dan kan het CBS een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom opleggen. Die bevoegdheid staat in de Wet op het CBS (artikelen 33 en 38a tot en met 38d) en het Besluit Gegevensverwerving. Meer uitleg over de handhaving geeft het CBS op de eigen website.

Heb je in een maand geen handel met het buitenland gehad, dan ben je niet automatisch vrijgesteld van de plicht om iets te melden. Je moet dan een nihilopgave indienen: open de reguliere opgave in IDEP+ en verstuur die zonder dat je er regels aan toevoegt. Het CBS registreert dat automatisch als nihilopgave.

Dat kost een paar minuten, maar het overslaan ervan kan dezelfde handhaving opleveren als een te late opgave met wel cijfers erin. Wie eenmaal een opgaveplicht heeft, houdt die dus actief bij, ook in maanden zonder grensoverschrijdende leveringen.

Blijkt een eerder ingediende opgave fout, bijvoorbeeld door een creditnota of een verkeerd ingevoerde waarde, dan kun je die in IDEP+ zelf weer vrijgeven en in zijn geheel opnieuw indienen. Gaat het om een creditnota wegens korting of niet-geleverde goederen, dan corrigeer je bij voorkeur de oorspronkelijke opgave zelf; geef je de creditpost toch apart op, vermeld dan transactiecode 66, zodat het CBS die herkent als creditpost. Retourzendingen boek je overigens op de transactiecodes 21, 22 of 23, niet als gewone correctie.

Niet elke afwijking moet je doorgeven: correcties tot €25.000 hoeven niet apart gemeld te worden.

Er is ook een lichtere route voor kleine handelsstromen. Blijft de totale handelswaarde van invoer of uitvoer naar één EU-lidstaat in een maand onder de €1.000, dan mag je die goederen groeperen onder de generieke goederencode 99500000, in plaats van ze stuk voor stuk te specificeren.

Val je niet onder de opgaveplicht, dan hoef je dit allemaal niet te doen — en dat geldt voor de meeste mkb-bedrijven met weinig of geen grensoverschrijdende goederenhandel binnen de EU. Twijfel je of de brief van het CBS terecht op je deurmat viel, dan is navragen bij het CBS zelf de enige betrouwbare weg. Drempelbedragen die je op allerlei websites tegenkomt, zijn vaak afkomstig uit andere EU-landen en gelden niet voor Nederland.