Margeregeling btw: zo bereken je winstmarge bij tweedehands verkoop

Verkoop je gebruikte spullen door - tweedehands auto's, fietsen, meubels, kleding, elektronica, kunst of antiek - dan hoef je niet altijd btw te rekenen over de hele verkoopprijs. Met de margeregeling betaal je btw alleen over je winstmarge: het verschil tussen wat je zelf betaalde en wat je ervoor vraagt.

De regeling geldt alleen als je als handelaar optreedt en de goederen tot je normale bedrijfsvoering horen. Verder moet je de goederen hebben ingekocht bij:

• een particulier, dus iemand zonder btw-plichtige onderneming
• een ondernemer die alleen vrijgestelde prestaties levert en dus geen btw kon aftrekken
• een ondernemer onder de kleineondernemersregeling die het goed als bedrijfsmiddel gebruikte
• een andere handelaar die zelf ook de margeregeling toepaste

Koop je in bij een gewone btw-plichtige leverancier binnen Nederland of de EU? Dan reken je gewoon btw, en geldt de margeregeling niet - je trekt dan immers al voorbelasting af op de inkoop. De margeregeling bestaat om dubbele belasting te voorkomen: zonder de regeling zou je btw betalen over een bedrag waar bij de particuliere verkoper al geen btw op zat, en waarover dus nooit aftrek mogelijk is geweest.

Er zijn twee methodes om de marge te berekenen, en wat je mag of moet gebruiken hangt af van wat je verkoopt.

Bij de individuele methode bereken je de marge per product: inkoopprijs tegenover verkoopprijs van dat ene artikel. Een voorbeeld van de Belastingdienst: je koopt een goed in voor €20.000 en verkoopt het met €10.000 winst. De btw daarover is 21% van €10.000, dus €2.100. Je verkoopprijs aan de klant wordt dan €32.100 - inkoopprijs plus winst plus btw over die winst.

Bij de globalisatiemethode reken je niet per product, maar per aangiftetijdvak: je trekt de totale inkopen van een goederencategorie af van de totale verkopen uit diezelfde categorie, en betaalt btw over het verschil. Deze methode is verplicht voor een aantal categorieën, waaronder kleding, vervoermiddelen, elektrische apparaten en meubels.

Verkoop je met verlies - de inkoopprijs was hoger dan de verkoopprijs - dan is de marge negatief. Je vult dan €0 in bij je btw-aangifte. Je betaalt geen btw, maar je krijgt het verlies ook niet terug als negatieve btw.

Wil je van methode wisselen? Dat vraag je aan bij je belastingkantoor. Krijg je toestemming, dan gaat de nieuwe methode in per 1 januari van het volgende jaar, en zit je daar minimaal 5 jaar aan vast.

Bij de margeregeling mag je als handelaar geen factuur uitreiken waarop je de btw apart vermeldt. In plaats daarvan zet je op de factuur een van deze vaste teksten, afhankelijk van wat je verkoopt:

• "bijzondere regeling - gebruikte goederen"
• "bijzondere regeling - kunstvoorwerpen"
• "bijzondere regeling - voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten"

Verkoop je aan een andere ondernemer die de btw zelf zou willen aftrekken? Dan mag je er ook voor kiezen om gewoon btw op de factuur te zetten in plaats van de margeregeling toe te passen. Die keuze maak je per verkoop.

Koop je voor €500 of meer in bij één leverancier zonder dat daar btw op zit? Dan ben je verplicht een inkoopverklaring op te stellen. Dat document leg je vast in je administratie als bewijs dat de inkoop daadwerkelijk onder de voorwaarden van de margeregeling valt.

Houd je administratie overzichtelijk: margegoederen houd je apart van je gewone voorraad, en binnen de margegoederen houd je artikelen met een verschillend btw-tarief (21% en 9%) ook gescheiden. Bij een controle moet je per artikel of categorie kunnen aantonen welke inkoopprijs erbij hoort.

Tot 1 januari 2025 bestond er een aanvullende margeregeling voor kunst, antiek en verzamelobjecten die je met 9% btw had ingekocht. Die regeling is per die datum vervallen: sinds 1 januari 2025 mag je de margeregeling niet meer toepassen op dit soort goederen als je ze met 9% btw hebt ingekocht.

Verkoop je kunst, antiek of verzamelobjecten en twijfel je of de margeregeling nog van toepassing is op een specifiek stuk? Kijk dan naar hoe je het hebt ingekocht: alleen inkoop zonder btw - bij een particulier, een vrijgestelde ondernemer, een KOR-ondernemer of een andere marge-handelaar - komt nog in aanmerking. Is er 9% btw in rekening gebracht bij de inkoop, dan reken je nu gewoon btw over de volledige verkoopprijs.

Deze wijziging raakt vooral galeries, antiekhandelaren en veilinghuizen die regelmatig schakelen tussen inkoop met en zonder btw. Het is een reden om bij elke inkoop meteen vast te leggen onder welk regime die viel: achteraf uitzoeken welke stukken nog wel en welke niet onder de margeregeling vallen, is met een gevulde voorraad geen prettige klus.