← Alle artikelen

Nevenwerkzaamheden verbieden: mag dat nog?

Oarized · 16 november 2026

De regel sinds 1 augustus 2022

Tot 2022 kon je in een arbeidscontract gewoon zetten dat een werknemer nergens anders mag werken. Een nevenwerkzaamhedenbeding, een paar regels, en de zaak was geregeld. Dat werkte eenzijdig: de werkgever bepaalde, de werknemer tekende.

Sinds de Wet implementatie EU-richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden, die op 1 augustus 2022 inging, is dat omgedraaid. KVK schrijft het zo: "Je mag je werknemers niet zomaar verbieden een bijbaan te nemen." Een algemeen verbod, zonder onderbouwing, is in de meeste gevallen niet meer geldig.

De regel geldt niet alleen voor betaald werk. Ook een nevenactiviteit zonder betaling, zoals vrijwilligerswerk of een hobbyproject dat uitgroeit tot iets commercieels, valt eronder. En het maakt niet uit of de nevenwerkzaamheden al liepen vóór augustus 2022 of pas daarna zijn begonnen; de toets is hetzelfde.

Wat niet verandert: een werknemer moet een nevenactiviteit nog steeds vooraf melden als dat in het contract of de cao staat. Het verbod op verbieden betekent niet dat je nergens meer iets over mag afspreken. Het betekent dat een kaal "verboden, punt" niet meer standhoudt zonder dat je kunt uitleggen waarom.

Wanneer mag je het nog wél verbieden

Een verbod overeind houden kan nog steeds, alleen niet zonder reden. KVK noemt een paar concrete situaties waarin een rechtvaardigingsgrond overeind blijft.

Gezondheid en veiligheid. Iemand die nachtdiensten draait in een fabriek en daarnaast als chauffeur rijdt voor een ander bedrijf, is niet zomaar inzetbaar. KVK noemt dit voorbeeld met reden: "Dat is niet veilig." Als vermoeidheid door een tweede baan het werk bij jou onveilig maakt, is dat een reden die standhoudt.

Vertrouwelijke bedrijfsinformatie en belangenverstrengeling. Werkt iemand bij jouw financieel adviesbureau en daarnaast voor een verzekeraar die producten verkoopt aan dezelfde klanten? Dan loop je het risico dat prijzen, klantgegevens en werkwijzen bij een concurrent terechtkomen. Dat belangenconflict is een grond die je mag inroepen.

Belangrijk is dat de rechtvaardiging niet al in het contract hoeft te staan op het moment dat je het opstelt. Ze moet er zijn op het moment dat je je er daadwerkelijk op beroept, bijvoorbeeld als je toestemming voor een bijbaan weigert. Een beding dat zegt "nevenwerkzaamheden zijn verboden, tenzij met toestemming" is dus prima, zolang je die toestemming niet zomaar kunt weigeren zonder reden.

De Arbeidstijdenwet telt al je banen samen

Een tweede baan raakt niet alleen aan vertrouwelijkheid of veiligheid, hij raakt ook aan hoe lang iemand mag werken. De Arbeidstijdenwet kijkt niet naar één werkgever, maar naar alle uren die iemand maakt, bij jou en elders samen.

Voor werknemers van 18 jaar en ouder geldt volgens Ondernemersplein een maximum van 12 uur per dag en 60 uur per week. Gemiddeld over 4 weken mag dat niet boven 55 uur per week uitkomen, en gemiddeld over 16 weken niet boven 48 uur per week.

Dat is lastiger te controleren dan het lijkt: jij weet niet automatisch hoeveel uur iemand bij een andere werkgever draait. Je bent niet verantwoordelijk voor wat er bij die andere werkgever gebeurt, maar je mag er ook niet zomaar van uitgaan dat het wel goedkomt. Vraag het na als je twijfelt of de optelsom klopt, zeker bij fysiek zwaar werk, nachtdiensten of functies waarin vermoeidheid een veiligheidsrisico is.

Dit is ook precies de situatie waarin een verbod of een meldingsplicht zinvol is: niet om de bijbaan op zichzelf te blokkeren, maar om te kunnen checken of de uren bij elkaar nog binnen de wettelijke grenzen passen.

Zonder goede reden is het beding ongeldig

Heb je geen onderbouwing, dan heeft het beding geen waarde. KVK zegt het zo: "Als je geen goede reden hebt voor een nevenwerkzaamhedenbeding, is die niet geldig." Dat betekent dat een werknemer die ondanks een kaal verbod toch een bijbaan neemt, daar in de praktijk mee wegkomt als jij niet kunt aantonen waarom het verbod er stond.

Voor jou als werkgever verandert dit vooral iets aan de volgorde. Vroeger kon je een standaardbeding in elk contract zetten en er pas bij stilstaan als er een conflict kwam. Nu loont het om, voordat je iemand een bijbaan weigert, voor jezelf op te schrijven waarom. Gaat het om veiligheid? Om concurrentiegevoelige informatie? Om de optelsom van uren? Leg dat vast op het moment van de weigering, niet pas als een rechter erom vraagt.

Twijfel je of jouw situatie onder een van de rechtvaardigingsgronden valt, bijvoorbeeld omdat het een grensgeval is? Raadpleeg dan een jurist voordat je een bijbaan weigert of iemand daarop aanspreekt. Een onterechte weigering kan je duurder komen te staan dan de bijbaan zelf, zeker als het tot een ontslagzaak leidt.

Wat je nu praktisch kunt regelen

Een paar dingen die je zonder jurist al kunt regelen:

  • Vervang een kaal verbod door een meldingsplicht. Laat werknemers een nevenactiviteit melden voordat ze ermee beginnen, in plaats van die op voorhand helemaal uit te sluiten. Dan weet je wat er speelt en kun je per geval beoordelen of er een probleem is.
  • Leg per functie vast waar het risico zit. Bij een chauffeur is dat vermoeidheid en rijtijd, bij een adviseur is dat vertrouwelijke informatie. Eén algemeen beding voor iedereen in het bedrijf dekt dat verschil niet.
  • Vraag naar het aantal uren, niet alleen naar de activiteit. Voor de Arbeidstijdenwet maakt het nauwelijks uit wat iemand erbij doet; het gaat om de optelsom van uren.
  • Bewaar de reden, niet alleen de weigering. Als je toestemming weigert, schrijf dan op waarom, met datum. Dat voorkomt discussie achteraf over of er wel een grond was.

Dit is geen onderwerp waarbij je achteraf nog kunt repareren wat er fout ging. Een werknemer die ontslagen wordt omdat hij zich niet aan een ongeldig beding hield, kan dat ontslag met succes aanvechten. De tijd die het kost om de reden vooraf op te schrijven, is een stuk goedkoper dan een procedure achteraf.