Pensioentransitie 2028: wat werkgevers met een pensioenregeling moeten doen

Niet elke werkgever is verplicht om pensioen te regelen voor zijn personeel. Volgens Ondernemersplein is een pensioenregeling verplicht in een beperkt aantal situaties: als je bedrijfstak onder een verplicht bedrijfstakpensioenfonds (bpf) valt, als je beroep onder een verplichte beroepspensioenregeling valt (zoals bij notarissen of bepaalde beroepen in de zorg en de haven), of als je cao of je lidmaatschap van een werkgeversvereniging een pensioenregeling voorschrijft. Val je onder een verplicht bpf, dan geldt dat ook voor inhuur-, uitzend- en payrollkrachten die bij jou werken.

Valt je bedrijf niet onder zo'n verplichting, dan bepaal je zelf of en hoe je pensioen aanbiedt. Een deel van het mkb heeft dus helemaal geen pensioenregeling om aan te passen, en voor die bedrijven is de rest van dit artikel niet relevant.

Twijfel je of je bedrijfstak onder een verplicht bpf valt? Dat staat in het overzicht van het ministerie van SZW. Veel ondernemers komen hier pas achter wanneer ze personeel aannemen in een sector die ze niet als 'pensioenplichtig' op de radar hadden — denk aan bepaalde groothandel-, metaal- of schoonmaakfuncties. Heb je al een regeling via een verzekeraar of een premiepensioeninstelling (PPI), dan is de rest van dit artikel voor jou wel relevant: die regelingen moeten ook mee in de overstap naar de nieuwe wet.

Met de nieuwe pensioenwet stappen pensioenfondsen, verzekeraars en premiepensioeninstellingen over op een ander soort pensioenregeling. Werkgevers en werknemers — vertegenwoordigd door de vakbond of de ondernemingsraad — maken samen afspraken over hoe die nieuwe regeling voor hun bedrijf of sector eruit gaat zien. Daarbij gaat het onder meer om de keuze tussen een flexibele of een solidaire premieregeling, het moment waarop de overstap ingaat, hoe het al opgebouwde pensioen wordt omgezet (het 'invaren'), of er compensatie komt voor werknemers tussen de 40 en 55 jaar, en of er een reserve wordt aangehouden voor tegenvallers.

Dit zijn geen details die je er als werkgever even bij doet. De keuzes raken de arbeidsvoorwaarden van je personeel en kunnen, afhankelijk van de uitkomst, ook geld kosten — bijvoorbeeld als compensatie nodig is voor een groep werknemers die anders nadeel ondervindt van de overstap.

Ben je aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds, dan regelen werkgeversorganisaties en vakbonden dit grotendeels voor de hele sector en volg je automatisch mee. Heb je een eigen regeling bij een verzekeraar of PPI, dan ligt het initiatief meer bij jou en je werknemersvertegenwoordiging om tijdig keuzes te maken en vast te leggen.

Volgens de Rijksoverheid moet de overstap naar de nieuwe pensioenregels uiterlijk op 1 januari 2028 zijn afgerond. Die datum staat vast, nadat eerder al een eerdere einddatum (1 januari 2027) is verschoven.

Onderweg naar die einddatum gelden tussenstappen. Zit je bij een verzekeraar of een premiepensioeninstelling, dan moet het transitieplan — het document waarin staat hoe de overstap verloopt en welke keuzes daarbij zijn gemaakt — uiterlijk 1 oktober 2027 zijn ingediend. Werkgeversorganisaties en vakbonden stellen dit plan op en leggen het voor aan het pensioenfonds, de verzekeraar of de PPI. Uiterlijk op de einddatum zelf moeten de al opgebouwde pensioenen zijn omgezet naar de nieuwe regels; dat omzettingsmoment heet de invaardatum.

Komen werkgevers, werknemers en hun vertegenwoordigers er onderling niet uit over de invulling van de nieuwe regeling, dan bemiddelt eerst een onafhankelijke commissie. Lukt dat niet, dan bepaalt een transitiecommissie hoe de nieuwe pensioenregeling eruit komt te zien. Over de voortgang van de hele operatie rapporteert het kabinet twee keer per jaar aan de Tweede Kamer; de meest recente voortgangsbrief die de Rijksoverheid noemt is van 2 juli 2026.

Val je onder een verplicht bedrijfstakpensioenfonds en heb je je (nog) niet aangemeld, dan loop je een reëel risico. Volgens Ondernemersplein kun je later alsnog bericht krijgen dat je je moet aansluiten en je werknemers moet aanmelden. Op dat moment moet je alle niet betaalde pensioenpremies met terugwerkende kracht nabetalen — soms over jaren. Aanmelden bij een verplicht bpf is wettelijk verplicht volgens de Pensioenwet, en het niet doen kan leiden tot een boete.

Betaal je vervolgens niet zoals afgesproken, dan mogen pensioenfondsen maatregelen nemen om de pensioenen veilig te stellen — ook over de periode die al verstreken is. Zolang je niet betaalt, kun je met je privévermogen aansprakelijk zijn voor de achterstallige premies. Heb je betalingsproblemen, dan is het volgens dezelfde bron verplicht dit bij het pensioenfonds te melden, in plaats van het probleem te laten liggen.

Dit risico speelt los van de Wtp-transitie: het bestaat al zodra je onder een verplicht bpf valt en je niet aangemeld bent. De transitie maakt het alleen urgenter, omdat pensioenfondsen in deze periode hun hele bestand doorlichten om de overstap naar de nieuwe regels te kunnen maken — en een niet-aangemelde werkgever daarbij eerder opvalt dan voorheen.

Een paar stappen die je zonder hulp van buiten kunt zetten. Check eerst via het overzicht van het ministerie van SZW of jouw bedrijfstak onder een verplicht bedrijfstakpensioenfonds valt — ook als je dat altijd hebt aangenomen, is het de moeite waard dit te verifiëren wanneer je van sector verandert of personeel aanneemt in een nieuwe functie. Heb je al een regeling bij een bpf, verzekeraar of PPI, vraag dan actief naar de status van het transitieplan: is het al ingediend, en wat betekent de uitkomst voor de premie en de arbeidsvoorwaarden van je personeel?

Leg de gemaakte keuzes en eventuele compensatieafspraken schriftelijk vast, niet alleen omdat dat verstandig is bij een geschil, maar ook omdat je salarisadministratie en arbeidsovereenkomsten erop aangepast moeten worden zodra de nieuwe regeling ingaat. Een gewijzigde premieverdeling of een nieuwe regeling raakt namelijk ook de loonstrook en de arbeidsvoorwaardenregeling die je nu hebt vastgelegd.

Heb je geen pensioenregeling en val je nergens onder een verplichting, dan hoef je voor deze transitie niets te doen — besteed je tijd dan liever aan iets dat je bedrijf nu wel verder helpt. Kom je er na het checken van het SZW-overzicht niet uit of je bedrijf onder een verplichting valt, dan is het pensioenfonds zelf of de Pensioenfederatie de aangewezen plek om dat uit te zoeken, niet een schatting op basis van wat vergelijkbare bedrijven doen.