Rechtsbijstandverzekering voor je bedrijf: wel of niet afsluiten?

Een zakelijke rechtsbijstandverzekering betaalt de juridische kosten als je een conflict hebt dat met je bedrijf te maken heeft. Denk aan een klant die niet betaalt, een geschil met een leverancier over een levering, onenigheid over een huurcontract voor je bedrijfsruimte, of een discussie met de overheid over een subsidie. De verzekeraar levert daarbij zelf juristen: Univé Rechtshulp zegt dat het meer dan 300 eigen juristen heeft die een zaak van begin tot eind oppakken.

De dekking is bij vrijwel elke verzekeraar modulair. Je kiest een basisdekking en breidt die uit met modules zoals verkeer, arbeidsrecht of incasso. Dat laatste is relevant als je regelmatig met onbetaalde facturen zit: Univé noemt een incassoservice voor klanten die niet betalen, al geldt voor een vordering onder de 500 euro alleen juridisch advies en geen volledige rechtsbijstand.

Wat niet gedekt is, is net zo belangrijk als wat wel gedekt is. Overstappen.nl noemt als vaste uitsluitingen: conflicten die al bestonden voordat je de polis afsloot (het zogeheten inlooprisico), opzettelijk veroorzaakte schade, en privégeschillen zoals een echtscheiding of burenruzie. Univé sluit daarnaast fiscale geschillen uit — voor een discussie met de Belastingdienst heb je dus iets anders nodig dan deze polis.

Arbeidsconflicten met je eigen personeel zijn vaak alleen gedekt als je bewust de module arbeidsrecht hebt toegevoegd. Heb je personeel, check dan specifiek of die module in je offerte staat, want hij zit meestal niet in de goedkoopste basisvariant.

Voor een zzp'er zonder personeel beginnen de premies voor een basisdekking rond de 20 euro per maand, meldt Overstappen.nl. De premie loopt op met je rechtsvorm, je omzet, je branche — bouw en detailhandel liggen van nature hoger dan bijvoorbeeld een adviesbureau — en het aantal modules dat je toevoegt. Heb je meer dan twintig medewerkers, dan krijg je meestal geen vaste premie meer maar een offerte op maat.

De premie is als bedrijfskosten aftrekbaar van je winst, waardoor de netto kosten lager uitvallen dan het bedrag dat je maandelijks betaalt. Zet dat af tegen het alternatief: zonder verzekering betaal je bij een geschil al snel 200 tot 300 euro per uur exclusief btw aan een advocaat, en een geschil dat meerdere maanden loopt kan dan in de duizenden euro's lopen voordat er een uitspraak of schikking is.

Een punt waar nieuwe klanten vaak overheen lezen is de wachttijd. Voor de meeste geschillen — zeker contractconflicten en arbeidsconflicten — geldt een wachttijd van ongeveer drie maanden na het afsluiten van de polis. Ontstaat het conflict in die periode, dan is het niet gedekt, ook niet als de polis op het moment van de uitspraak al wel loopt. Voor plotselinge situaties zoals een verkeersongeval of een strafzaak geldt doorgaans geen wachttijd, omdat die zich niet laten plannen.

Let ook op het maximale vergoede bedrag per geschil: dat verschilt flink per verzekeraar. Vraag dit bedrag en de voorwaarden voor vrije advocaatkeuze altijd concreet op bij de aanbieder voordat je een polis afsluit, want deze cijfers wijzigen regelmatig en een vergelijkingssite is niet altijd actueel.

De verzekering is vooral nuttig als je regelmatig overeenkomsten sluit met klanten, leveranciers of een verhuurder, en dus regelmatig het risico loopt op een geschil over wat er is afgesproken. Overstappen.nl noemt dienstverleners, creatieve professionals, zorgprofessionals, bouw- en technische vakmensen en webshops als groepen die de dekking vaak nuttig vinden — allemaal beroepen waarin opdrachten, offertes en leveringen de kern van het werk vormen en een geschil dus relatief makkelijk ontstaat.

Heb je personeel in dienst, dan verschuift het risico. Een ontslagprocedure, een discussie over een concurrentiebeding of een geschil met een zieke werknemer kan zonder verzekering en zonder eigen juridische kennis flink in de papieren lopen. Dat is een reden om bewust de arbeidsrechtmodule toe te voegen, ook als je die niet nodig denkt te hebben op het moment van afsluiten — juist omdat er een wachttijd geldt die je niet meer kunt inhalen zodra het conflict er al is.

De verzekering is ook aantrekkelijk als je als eenpitter weinig financiële buffer hebt om een conflict zelf uit te vechten. Een klant die een factuur van een paar duizend euro niet betaalt, is voor een bedrijf met reserves een vervelende tegenvaller; voor een zzp'er zonder buffer kan het de reden zijn om een gegronde vordering toch te laten lopen, simpelweg omdat juridische bijstand te duur is. Met een verzekering verdwijnt die drempel, en durven ondernemers eerder om hun recht te halen in plaats van een slechte betaler stilzwijgend te accepteren.

Werk je vooral op basis van directe betaling — je levert een product of dienst en de klant betaalt meteen, zoals in een winkel of bij losse klussen zonder lopende contracten — dan is het risico op een langlopend juridisch geschil klein. In die situatie is een rechtsbijstandverzekering vaak een vaste maandelijkse kostenpost voor een risico dat zich in de praktijk nauwelijks voordoet.

Heb je zelf voldoende financiële buffer om een advocaat van 200 tot 300 euro per uur te betalen voor het enkele geschil dat je in jaren meemaakt, dan is zelf betalen soms voordeliger dan jarenlang premie afdragen aan een verzekeraar. Reken dit na: bij een premie van 20 tot 40 euro per maand betaal je over tien jaar 2.400 tot 4.800 euro, terwijl een gemiddeld geschil met een niet-betalende klant via een incassobureau vaak voor een fractie daarvan is op te lossen, zeker bij kleinere bedragen.

De verzekering helpt ook niet als je al in een conflict zit. Door het inlooprisico en de wachttijd van ongeveer drie maanden kun je een lopend geschil niet met terugwerkende kracht verzekeren — dat is geen kwestie van een verzekeraar die lastig doet, maar een vaste voorwaarde bij vrijwel elke aanbieder. En voor geschillen met de Belastingdienst over je aanslag biedt deze polis volgens Univé sowieso geen dekking; daarvoor bestaan andere vormen van bijstand.

Twijfel je, vraag dan niet alleen een premie op maar ook het maximale vergoede bedrag per geschil en de wachttijd. Een lage premie met een laag maximumbedrag en een lange wachttijd is voor een bedrijf met echt risico weinig waard.