Vakantiekrachten inzetten: welk loon en welke regels gelden

Vakantiewerk is werk dat scholieren of studenten doen tijdens schoolvakanties of naast school, meestal voor een paar weken of maanden. Juridisch is het geen apart begrip met eigen regels los van het gewone arbeidsrecht: een vakantiekracht is een gewone werknemer, met een arbeidsovereenkomst (vaak mondeling, soms kort schriftelijk), een loonstrook en de rechten die daarbij horen. Het verschil zit in de leeftijd.

Voor kinderen onder de 13 jaar geldt een algeheel verbod op werken, met een paar smalle uitzonderingen zoals cultureel werk of een taakstraf, zo staat op Ondernemersplein. Vanaf 13 jaar mag je kinderen inzetten, maar met duidelijke grenzen aan het soort werk en het aantal uren. Die grenzen worden strenger naarmate een jongere jonger is, en vervallen grotendeels zodra iemand 18 wordt.

Voor jou als werkgever betekent dit dat je bij het inzetten van een vakantiekracht eerst moet vaststellen hoe oud iemand precies is, en vervolgens welke regels daarbij horen. Vraag daarom altijd om een geldig identiteitsbewijs voordat je iemand laat beginnen — niet alleen voor de loonadministratie, maar ook om zeker te weten dat je geen regels overtreedt die aan een leeftijdsgrens zijn gekoppeld. Een inschatting op het oog is geen vervanging voor die controle, en de verantwoordelijkheid ligt bij jou, niet bij de jongere zelf.

Het wettelijk minimumloon is leeftijdsafhankelijk. Volgens de officiële bedragen van Rijksoverheid.nl gelden deze bruto uurlonen in 2026, met een verhoging per 1 juli:

• 21 jaar en ouder: € 14,71 (vanaf 1 juli: € 14,99)
• 20 jaar: € 11,77 (vanaf 1 juli: € 11,99)
• 19 jaar: € 8,83 (vanaf 1 juli: € 8,99)
• 18 jaar: € 7,36 (vanaf 1 juli: € 7,50)
• 17 jaar: € 5,81 (vanaf 1 juli: € 5,92)
• 16 jaar: € 5,07 (vanaf 1 juli: € 5,17)
• 15 jaar: € 4,41 (vanaf 1 juli: € 4,50)

Voor 13- en 14-jarigen bestaat geen wettelijk minimumloon: het loon spreek je onderling af, zo meldt Ondernemersplein. Dat betekent niet dat je niets hoeft te betalen, maar wel dat er geen wettelijke ondergrens is waar je aan gebonden bent.

Let op dat dit uurlonen zijn, en dat je ze moet toepassen op het daadwerkelijke aantal gewerkte uren — niet op een vast weekbedrag dat je zelf hanteert. Reken bij een vakantiekracht van 15 jaar die acht uur op een vakantiedag werkt dus met € 4,41 (of € 4,50 na 1 juli) per uur, niet met een lager bedrag omdat het "maar vakantiewerk" is. Het minimumloon geldt voor alle werknemers vanaf 15 jaar, zonder uitzondering voor kortlopend of tijdelijk werk.

De regels verschillen fors per leeftijd. Dit is wat Rijksoverheid.nl en de bijbehorende detailpagina's vastleggen.

13 en 14 jaar. Toegestaan: klusjes zoals oppassen en auto's wassen, en licht werk dat niet met of bij machines gebeurt, bijvoorbeeld in een winkel of op een landbouwbedrijf. Niet toegestaan: werk in een horecaruimte waar alcohol wordt geschonken (afwassen in de keuken mag wel). Maximaal 2 uur op een schooldag (alleen klusjes, geen licht niet-industrieel werk zoals vakken vullen), 7 uur op een niet-schooldag of vakantiedag, 12 uur per schoolweek en 35 uur per vakantieweek. Werken mag tussen 7.00 en 19.00 uur (onder voorwaarden tot 20.00 uur), maximaal 5 dagen per week, en maximaal 4 vakantieweken per jaar waarvan 3 aaneengesloten.

15 jaar. Toegestaan: zelfstandig licht werk zonder machines, en krantenbezorging. Niet toegestaan: werken achter de kassa, bezorgen op een (e-)bike, zwaar tillen of duwen, en horecawerk waar alcohol wordt geschonken. Hier geldt al het minimumloon. Maximaal 2 uur op een schooldag, 8 uur op een niet-schooldag of vakantiedag, 12 uur per schoolweek en 40 uur per vakantieweek, tussen 7.00 en 19.00 uur (met uitzonderingen tot 20.00 of 21.00 uur). Maximaal 6 vakantieweken per jaar, waarvan 4 aaneengesloten.

16 en 17 jaar. Bijna alle werk is toegestaan, behalve gevaarlijk werk zoals met gevaarlijke stoffen of in veel lawaai; risicovol werk mag alleen onder deskundig toezicht. Maximaal 9 uur per dienst en 45 uur per week, met een gemiddelde van niet meer dan 40 uur per week over 4 weken. Nachtwerk, oproepdiensten en overwerk zijn niet toegestaan.

Een paar weken werk verandert niets aan je basisverplichtingen als werkgever. Een paar punten om voor de eerste werkdag te regelen:

• Leeftijd controleren. Vraag een geldig identiteitsbewijs, en bepaal op basis daarvan welk loon en welke werktijdregels gelden.
• Aanmelden bij de loonadministratie. Ook voor een kortlopende vakantiebaan moet er loonheffing worden ingehouden en een loonstrook komen, net als bij elke andere werknemer.
• Afspraken vastleggen. Noteer welke werkzaamheden het zijn, hoeveel uur, welk loon en voor welke periode. Dat voorkomt discussie als er later onduidelijkheid ontstaat over wat precies is afgesproken.
• Vakantieweken bijhouden per jongere, niet per werkgever. Het maximum aantal vakantieweken dat een 13-, 14- of 15-jarige per jaar mag werken, geldt voor de jongere zelf. Als een scholier dit jaar al bij een andere werkgever heeft gewerkt, kan zijn of haar resterende ruimte kleiner zijn dan je verwacht. Vraag dit gewoon na.
• Soort werk checken bij jongere leeftijden. Voor 13- en 14-jarigen mag het werk niet in een horecaruimte zijn waar alcohol wordt geschonken; voor 15-jarigen zijn kassawerk en bezorgen op een (e-)bike uitgesloten.

De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert op naleving van deze regels. Bij overtreding kun je een boete of een proces-verbaal krijgen, dus het is geen kwestie van "dat zoeken we achteraf wel uit" — regel dit vóór de eerste werkdag, niet erna.

Een vakantiekracht is niet voor elke piek de beste oplossing.

Als de piek maar een paar dagen duurt, wegen de administratieve stappen — aanmelden, loonstrook, weer uitschrijven — vaak niet op tegen de paar uur werk die je ermee wint. Voor een eenmalige klus van een halve dag is een vakantiekracht aannemen meer rompslomp dan het oplevert.

Jongere leeftijden zijn aan strikte uren- en type-werkgrenzen gebonden. Voor 13- en 14-jarigen mag je bijvoorbeeld geen werk aan de kassa of met machines laten doen, en zit je al snel aan het maximum van 2 uur op een schooldag. Als je structureel iemand nodig hebt die ook doordeweeks langer inzetbaar is, past een vakantiekracht van die leeftijd vaak niet.

Heb je elk jaar in dezelfde maanden een piek, dan is dat een terugkerend patroon en geen eenmalige uitzondering. Dan kun je vaak beter structureel plannen — met een vaste flexibele schil van oproepkrachten die je elk jaar terug weet te vinden, of met een uitzendbureau dat de administratie overneemt — dan elk jaar opnieuw vakantiekrachten zoeken, inwerken en weer laten gaan.

En werk met risico's, zoals machines, gevaarlijke stoffen of zwaar tilwerk, is bij jongere vakantiekrachten vaak niet toegestaan of alleen onder voorwaarden. Zit je piek juist daar, dan schiet je met een vakantiekracht van 15 of 16 jaar weinig op, en kijk je beter naar een andere oplossing voor die periode.