← Alle artikelen

Werknemer woont over de grens en werkt thuis: wat moet je regelen?

Oarized · 17 november 2026

Waarom dit anders is dan gewoon thuiswerken

Stel: een monteur of adviseur die bij jou in loondienst is, woont net over de grens in Antwerpen of Aachen en werkt een of twee dagen per week vanuit huis. Dat voelt als een detail in de planning, maar juridisch verandert er iets wezenlijks: deze werknemer werkt dan in twee landen, en dat raakt de sociale zekerheid.

Dit stuk gaat niet over verlof, een thuiswerkvergoeding of de Wet flexibel werken — dat zijn Nederlandse arbeidsvoorwaarden die vooral spelen als iedereen in Nederland woont en werkt. Zodra een werknemer structureel in een ander EU-land woont en daar ook thuiswerkt, komt er een extra laag bij: in welk land is deze werknemer sociaal verzekerd, en wie draagt daar de premies af?

Dat is geen theoretische vraag. Het bepaalt of je in Nederland premies mag inhouden, of je werknemer in het buitenland verzekerd raakt voor zorg en uitkeringen, en of je bij een controle in het andere land de juiste papieren kunt laten zien.

Wanneer vraag je een A1-verklaring aan?

Voor werk in een ander EU-land, EER-land of een land waarmee Nederland een verdrag over sociale zekerheid heeft, is de A1-verklaring het bewijsstuk dat je nodig hebt. De officiële omschrijving: een A1-verklaring, ook wel certificate of coverage, bewijst in welk land de sociale verzekeringspremies worden betaald (Ondernemersplein). Zonder die verklaring mag een werknemer in sommige landen niet aan de slag, en kan de arbeidsinspectie van dat land een boete opleggen.

Je vraagt de A1-verklaring online aan bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB), voor jezelf of voor je werknemers. De aanvraag is gratis.

Vraag de verklaring aan voordat de werknemer begint met het buitenlandse thuiswerk, niet erna. Bij een controle door een buitenlandse arbeidsinspectie is "ik vraag hem nog aan" geen goed antwoord, en met terugwerkende kracht aanvragen kan niet altijd. Zet dit daarom standaard op de lijst zodra je weet dat een werknemer structureel vanuit een ander land gaat werken, net zoals je een contractwijziging of loonaanpassing standaard vastlegt.

Werken in meerdere EU-landen: wie bepaalt waar?

Bij een werknemer die structureel vanuit een ander EU-land thuiswerkt, speelt meestal niet de simpele situatie van tijdelijk uitzenden naar het buitenland, maar de ingewikkeldere situatie van werken in meerdere EU-landen tegelijk. De overheid is daar eerlijk over: dit is niet altijd vooraf duidelijk, en de uitkomst "kan afhangen van het aantal uren dat de werknemer werkt, in welk land de werknemer woont", hoeveel werkgevers er zijn en waar die gevestigd zijn (Ondernemersplein).

De SVB bepaalt op basis van die factoren in welk land je werknemer verzekerd is — en dat kan dus het woonland zijn in plaats van Nederland, ook als het dienstverband en het grootste deel van het werk hier blijven.

De uitkomst verschilt ook per situatie: werkt een werknemer permanent in het andere land, dan betaalt die daar premie en vervalt de Nederlandse premieplicht. Bij tijdelijk werk, zoals een paar vaste thuiswerkdagen per week terwijl het grootste deel van het werk in Nederland blijft, blijft iemand vaak in Nederland verzekerd, maar is dat geen automatisme — dat is precies waarom je dit per situatie bij de SVB laat vaststellen in plaats van aan te nemen.

Wat als je het niet regelt?

Zoek je dit niet vooraf uit, dan loop je twee risico's. Het eerste is een boete van de buitenlandse arbeidsinspectie als die controleert en er geen A1-verklaring blijkt te zijn. Dat risico staat los van de vraag of je werknemer uiteindelijk wel of niet in Nederland verzekerd blijkt te zijn: de boete gaat over het ontbreken van het bewijsstuk, niet over de uiteindelijke uitkomst.

Het tweede risico is dat je met terugwerkende kracht premies moet herzien als achteraf blijkt dat de werknemer toch in het woonland verzekerd was. Dan heb je mogelijk maanden of jaren Nederlandse premies ingehouden en afgedragen die niet hadden mogen worden ingehouden, en moet dat ook in het andere land nog rechtgezet worden. Dat is voor beide partijen vervelender en kostbaarder dan het vooraf navragen bij de SVB.

Beide risico's zijn met één eenvoudige stap te voorkomen: vraag de A1-verklaring aan, of leg de situatie voor aan de SVB, zodra duidelijk is dat een werknemer structureel vanuit een ander EU-land gaat werken — en doe dat voordat het thuiswerkpatroon al een tijd loopt.

Wanneer dit geen rol speelt

Niet elke werknemer die een dag in het buitenland werkt, hoeft hiervoor langs de SVB. Werkt iemand die in Nederland woont incidenteel een middag vanuit een vakantiehuis in Frankrijk, of tijdens een korte zakenreis, dan is er geen sprake van een structureel patroon van werken in een ander land. Dat valt niet onder de regels voor werken in meerdere EU-landen, en je hoeft er in de praktijk niets voor te regelen.

Het wordt relevant zodra er een vast, herhaald patroon ontstaat: een werknemer die in België of Duitsland woont en daar structureel een of meer vaste dagen per week thuiswerkt, iemand die voor een langere periode vanuit het buitenland werkt, of iemand die voor meerdere opdrachtgevers in verschillende landen werkt.

Twijfel je of jouw situatie in die categorie valt? Leg die vraag dan aan de SVB voor in plaats van zelf te gokken. Een verkeerde inschatting merk je namelijk niet op het moment zelf, maar maanden later bij een controle in het buitenland of bij het opstellen van de jaaraangifte — op dat moment is corrigeren veel meer werk dan het vooraf navragen had gekost.