← Alle artikelen

Verpandingsverbod in je contract: sinds 2025 ongeldig

Oarized · 19 november 2026

Wat een verpandingsverbod in je contract betekent

Veel algemene voorwaarden en raamcontracten tussen bedrijven bevatten een bepaling die te vinden is onder namen als "verbod tot overdracht", "cessieverbod" of "verpandingsverbod". De strekking is steeds hetzelfde: de klant (de schuldenaar) legt vast dat jij, als leverancier of dienstverlener, de vordering die je op hem hebt niet aan een derde mag overdragen of verpanden zonder zijn toestemming.

Voor de klant heeft zo'n bepaling een duidelijk doel. Hij wil zelf weten aan wie hij moet betalen, en wil voorkomen dat hij plotseling met een factoringmaatschappij of bank te maken krijgt in plaats van met jou. Voor jou als leverancier betekent het iets anders: je kunt die vordering niet gebruiken als onderpand voor een lening, en ook niet verkopen aan een factoringbedrijf, zolang de klant geen toestemming geeft.

Dat raakte vooral kleinere bedrijven met weinig andere bezittingen. Een bedrijfspand of een dure machine kun je verpanden, maar een dienstverlener of handelaar met vooral openstaande facturen op de balans had daar vaak niets aan als precies die facturen contractueel geblokkeerd waren voor verpanding. Banken en factoringbedrijven wezen aanvragen daardoor regelmatig af, of rekenden een hogere prijs voor het risico dat ze de vordering niet volledig konden zekerstellen.

"U mag openstaande rekeningen in onderpand geven aan een bank of geldschieter."

Die zin van Ondernemersplein, het officiële overheidsloket voor ondernemers, klinkt vanzelfsprekend. Tot voor kort was dat het echter niet altijd, juist omdat een verpandingsverbod in het contract van je klant dat simpelweg kon blokkeren.

De wet die dit per 1 juli 2025 verandert

Sinds 1 juli 2025 is dit veranderd door de Wet opheffing verpandingsverboden. De wet voegt een nieuw derde lid toe aan artikel 3:83 van het Burgerlijk Wetboek. Volgens de officiële wettekst op wetten.overheid.nl is "uitsluiting van de overdraagbaarheid of verpandbaarheid... niet mogelijk" als het gaat om een geldvordering op naam die voortkomt uit de uitoefening van een beroep of bedrijf. Een beding tussen schuldeiser en schuldenaar dat dit toch probeert uit te sluiten, is volgens dat artikel nietig: het heeft dus gewoon geen rechtsgevolg, ook al staat het zwart-op-wit in het contract.

Dat is een fundamentele wijziging. Vroeger kon een klant in zijn voorwaarden vastleggen dat jij je vordering op hem niet mocht overdragen of verpanden, en daar had je je verder niets bij af te vragen. Nu is zo'n bepaling voor zakelijke geldvorderingen niet meer geldig, ongeacht wat er in het contract staat.

Voor contracten die al liepen voordat de wet inging, gold een overgangstermijn van drie maanden. Ondernemersplein, het officiële overheidsloket voor ondernemers, bevestigt dit:

"Verpandingsverboden die eerder waren afgesproken, zijn sinds 1 oktober 2025 ongeldig."

Met andere woorden: ook een verpandingsverbod dat al jarenlang in een lopend raamcontract stond, telt sinds die datum niet meer mee. Je hoeft dus niet te wachten tot een contract wordt verlengd of opnieuw wordt ondertekend om er geen last meer van te hebben.

Wat dit praktisch betekent voor jouw bedrijf

Voor de praktijk betekent dit dat een clausule in de voorwaarden van je klant niet langer een zakelijke vordering kan blokkeren als onderpand. Wil je een vordering verpanden aan een bank voor financiering, of verkopen aan een factoringbedrijf? Dan is de vraag niet meer "mag mijn klant dit contractueel verbieden", want voor dit type vordering kan hij dat simpelweg niet meer.

Dat betekent niet dat verpanden vanzelf gaat. Het vestigen van een geldig pandrecht blijft aan regels gebonden, en die regels zijn door deze wet niet veranderd. Ondernemersplein onderscheidt vuistpand, waarbij de schuldeiser de zaak in bezit krijgt, en bezitloos pandrecht, waarbij jij de zaak zelf houdt maar het pandrecht vastlegt in een akte bij de notaris of in een overeenkomst die je zelf opstelt. Voor een vordering op een klant gebruik je in de praktijk meestal een stil pandrecht: de klant merkt daar niets van, totdat de pandhouder besluit het pandrecht openbaar te maken en de klant rechtstreeks aan de pandhouder te laten betalen in plaats van aan jou.

Stel je zelf, zonder notaris, een overeenkomst op om een bezitloos of stil pandrecht te vestigen? Dan moet die volgens Ondernemersplein worden ingeschreven "bij een notaris of bij de Belastingdienst." Daarvoor bestaat een vast aanbiedingsformulier dat de Belastingdienst beschikbaar stelt voor het registreren van onderhandse akten. De wetswijziging regelt dus alleen dat het contractuele verbod wegvalt; de vestigingsformaliteiten voor het pandrecht zelf doorloop je nog net zoals voorheen.

Wat er niet verandert: de uitzonderingen

De nieuwe regel is breed, maar niet onbeperkt. Ten eerste geldt hij alleen voor geldvorderingen die voortkomen uit de uitoefening van een beroep of bedrijf. Een vordering tot levering van een goed of dienst valt er dus niet onder, en vorderingen van of op een consument evenmin: daarvoor blijft het oude regime van artikel 3:83 BW gelden, en kunnen partijen de overdraagbaarheid nog steeds contractueel uitsluiten.

Ten tweede noemt artikel 3:83 lid 4 BW een aantal categorieën geldvorderingen waarvoor de oude regel juist blijft gelden, zodat een verpandingsverbod daar nog wel geldig kan zijn. Het gaat onder meer om vorderingen uit een betaal- of spaarrekening, vorderingen uit bepaalde krediet- of leningsovereenkomsten waarbij meerdere kredietgevers betrokken zijn of worden, vorderingen van of op clearinginstellingen en vergelijkbare instanties, en vorderingen op een rekening die wordt gebruikt voor het afdragen van loonbelasting, omzetbelasting en sociale premies.

Twijfel je of jouw situatie onder zo'n uitzondering valt, bijvoorbeeld bij een financiering met meerdere kredietgevers tegelijk? Vraag dit dan na bij een jurist of je boekhouder, want de gevolgen van een verkeerde inschatting raken direct de vraag of de zekerheid die een bank of factor denkt te hebben, wel standhoudt. De wet lost een breed herkenbaar probleem op, maar dekt niet elke vordering die je op je balans hebt staan.

Wat je nu concreet kunt doen

Heb je bestaande algemene voorwaarden of raamcontracten met een verpandings- of cessieverbod erin? Je hoeft die clausule niet te schrappen. Hij is niet in zijn geheel nietig, maar wel voor het specifieke geval van een zakelijke geldvordering uit jouw beroep of bedrijf. Voor andere type afspraken in hetzelfde contract kan de bepaling nog steeds gelden.

Loop je zelf tegen zo'n verbod aan bij een klant terwijl je op zoek bent naar financiering, dan is het voldoende om te weten dat die clausule op dit punt geen effect meer heeft. Dat scheelt discussie, zowel met de klant als met de bank of factor die de vordering moet accepteren als onderpand. Je kunt er in het gesprek gewoon naar verwijzen: de uitsluiting is volgens artikel 3:83 BW nietig, dus de clausule staat een verpanding of verkoop van de vordering niet in de weg.

Wil je zelf gebruikmaken van deze mogelijkheid, bijvoorbeeld om sneller aan werkkapitaal te komen? Bespreek dan met je bank, factoringbedrijf of boekhouder welke vestigingsvorm bij jouw situatie past: vuistpand, bezitloos pandrecht via de notaris, of een zelf opgestelde akte die je laat registreren bij de Belastingdienst. De wet regelt dat de weg nu open is. De administratieve kant, van akte tot eventuele registratie, doorloop je nog steeds zelf of samen met de financier.